هوالملک الحق المبین

بررسی تأثیر عملکرد داروئی کلم برگ بر جیره غذائی طیور

سلمان نصرالهی، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم دامی دانشگاه تهران

آدرس: تهران،کرج، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،گروه علوم دامی

Salman114462@yahoo.com

 مقدمه:

کلم با نام علمي Brassica Oleracea ازخانواده Cruciferae گياهي يک ساله و دوساله که داراي برگ هاي ناصاف و موجدار است. کلم غني از ويتامين  A، B1،B2  و C مي باشد. اين گياه حاوي آلکالوئيدهاي سولفورافان  Sulforaphane ، ايندول و ايزوتيوسيانات که هر دو اثر آنتي نئوپلازي دارند. گروهی از دانشمندان ۱۵ سال قبل ماده سولفورافان را کشف کردند و نشان دادند که این ماده از توسعه سرطان در حیواناتی که با مواد شیمیایی خطرناکی که می توانند منجر به بروز سرطان شوند، آزمایش می­شدند پیش گیری می­کند.

اين گياه تصفيه كننده خون است كه داراي يك اسانس سولفوره بوده و ضد­كرم دستگاه گوارش می باشد. برگهاي كلم مقدار زيادي كلسيم و گوگرد دارد كه براي تقويت خون ضد عفونی دستگاه گوارش موثر است و مصرف كلم، بيماري نفريت را  به میزان زیادی بهبود می­بخشد.

کلم یکی از مهمترین داروهای گیاهی است که کمتر در تغذیه طیور مورد توجه قرار گرفته است ولی جای تحقیقات بسیار زیادی دارد. یک سری مطالعات شخصی که از کلم در یک مزرعه 40000 قطعه­ای طیور گوشتی واقع در فسا صورت گرفت به ویژه در کانیبالیسم مختصرأ بدین شرح می­باشد.

کلید واژه: داروهای گیاهی، کلم برگ، طیور، جفارنیت، کانیبالیسم.

  توصیف:

کلم غنی از کلسیم بوده که می تواند مقدار زیادی از کلسیم جیره را برآورده کند علاوه بر کلسیم، دارای ویتامینD  نیز می باشد. گذشته از آن کلم اسهال عفونی را به میزان چشمگیری بهبود می­بخشد و خاصیت تسکین دهندگی دارد و با داشتن ویتامین c استرس زدا می­باشد.

لوتئین و زی­زانتین رنگدانه های زرد رنگ از دسته گزانتوفیل­ها هستند که به گروه کاروتنوئیدها تعلق دارند. این رنگدانه ها در کلم برگ، کلم بروکلی، انواع میوه ها و سبزی ها یافت می شوند.  یکی از منابع ذخیره کننده این رنگدانه ها، زرده تخم مرغ می باشد.

 در مزارع پرورشی عوامل زیادی می­تواند باعث کانیبالیسم شود در یک مطالعه شخصی که بر اساس ماده جفارنیت  Gefarnate موجود در کلم صورت گرفت جفارنیت خاصیت بهبود زخم به صورت معجزه آسایی دارد. جهت بهبود و التیام مرغهای آسیب دیده از کلم استفاده  شد. در سالن­هایی که با کانیبالیسم درگیر بودند پس از مهار بیماری در جوجه­هایی که به میزان 30 کیلو در تن کلم استفاده شده بود به میزان چشمگیری کاهش یافت و میزان پس­زدگی کشتارگاهی نسبت به مرغ­هایی که از کلم استفاده نشده بود کمتر بود.

باید توجه داشت هنگامی که در جیره از کلم استفاده می­شود بایستی نمک جیره را افزایش داد و در زمانی که جوجه­ها با یک بیماری ویروسی مزمن درگیر هستند باید از مصرف آن خودداری کرد.

نتیجه:

توجه به داروهای گیاهی در صنعت مرغداری جهان به علت هزینه کم و سلامتی لاشه روبه پیشرفت است لازم است در  کشور ما نیز تحقیقات کافی و اطلاع رسانی به مرغداران و محققان مربوطه صورت پذیرد. کلم یکی از سبزیجاتی است که می­توان به صورت تازه در جیره استفاده کرد که خواص داروئی زیادی دارد. گفتنی است که در مورد اثرات داروئی و  احتمالأ محدودیت مصرف و اثرات سوء غذائی آن تحقیقات بیشتری صورت پذیرد.

منابع:

1.ع،يزدي(1378). خواص برخي خوراکي ها و گياهان دارويي. نشر نجابت.

2. Facciola. S. Cornucopia - A Source Book of Edible Plants. Kampong Publications 1990

3.Parmar. C. and Kaushal.2001. M.K. Wild Fruits of the Sub-Himalayan Region. Kalyani Publishers. New Delhi. 2005

4. Tutin, T. G. et al., eds. 2006. Flora europaea, second edition

با تشکر از:

دکتر دهقان بنارودکی استاد تغذیه گروه علوم دامی دانشگاه تهران

دکتر تولائی و دکتر مظلومی